Sunday, 16 May 2021

LOCKDOWN SERMON - 2

KRISTIAN CHHUNGKUA


(Kristian chhungkua din tur te, din hlawhchham nia inngai tawh te, beidawng hial tawhte tan…)


-  I fate khawlohna leh sualnate avangin i  rum thin em?


-  I kawppui  awm dan fel tawk lote avangin a rukin I na ngawih ngawih em?


-  I thinlung duhthusam, In chhungkua tana I beisei thilte kha I beidawnpui hial tawh em ni?


Heng chhungkaw harsatna leh a dang kan tarlan loh CHHANNA  - CHHUNGKAW HARSATNA CHINFELNA THURUK, a aia tha reng reng awm lo hial tura ngaih chu, tuntumah hian tarlan kan tum dawn a ni.


Chhungkaw pawimawhnain bul kan tan ang a, a tawp lamah kristian chhungkua din hlawhtlinna thuruk chu kan tarlang ang.


CHHUNGKAW PAWIMAWHNA:

Mi thiamte chuan naupang nun (character) an zir chianna atangin - naupang emaw mihring nun (character) hrim hrim dintu hi thil 3 awmin an hria  a, chungte chu;


i)  Chenna kawvel/chhehvel thil (environment)


ii)  Thian/ kawppui-te (peers group) &


iii)  Chhungkua (family) te an ni.


Heng thil 3-te hi naupang thanglian mekte nun din chhohna kawnga thil pawimawh em em an ni a. Chuvangin Nu leh Pa tawhphawtte chuan an ngai pawimawh hle turah an ngai a. CHHUNGKUA – FAMILY phei chu heng thil 3 zinga a bul (basic)  bera ngaih a nih avangin, ‘ngaihthah chi rual loh’ thil a ni tawp mai a ni.


Society leh kohhran siam/dintu hi ngun taka kan chhut chuan ‘mimal pung khawmte’ (individual members) an ni zel a. Chung mi mal; kohhran leh society siamtu lo chhuahna bul chu CHHUNGKUA – FAMILY a ni. Chuvangchuan chhungkaw hrisel chuan kohhran leh khawtlang hrisel an siam thei thin a. Chhungkua chu mimal nun deal-na hmun tha ber a nih bawk avangin a pawimawh em em a; khawtlang, kohhran leh mimal tana a pawimawh zia hi sawiin a siak lo a ni ber mai.


CHHUNGKAW HLAWHCHHAM ERAWH KAN TAM

Chhungkua chu pawimawh hle mahse, kan ram leh khawtlang dinhmun ngun taka kan zir chuan; hmun tin deuhthawah sualna leh khawlohnain hmun an khuar thuk hle tih a hriat a. Hengte hian chhungkaw hlawhchham kan tam zia a ti chiang a.  Indem tur erawh kan awm lovang.


Chhungkua enkawl (hlawhtlin) hi thil awlai a ni lo va. Mi thenkhat phei chuan ‘vanneih leh vanduai’ inkar thilah ngaiin an engto tehchiam lo. Bible-a mi langsar; Lal Davida te, Jacob-a te, Joba – chhiatna lo thleng tur laka ‘a thatnain an chhungkua a hum chuan loh’ te, Isua – a zirtirte zinga mi ngeiin a phatte nun pawh chik zawka kan chhut keuh keuh chuan, ‘a va mak em’ tih tur awm tho an ni. Kan chak lohna zawn atanga thil inthlir sak tawn dan kan thiam chuan, a tuate mah hi chhungkaw inenkawl dan chungchangah pawh indem thei kan awm lo a tih theih a. Amaherawhchu he tiang zawnga ngaihtuahna hian sawtna a neih loh avangin, mi tam tak ‘harsatna chinfelna thuruk’ chu hai chhuah ngei kan tum zawk tur a ni ang.


KRISTIAN CHHUNGKAW DIN HLAWHTLINNA THURUK CHU:

Chhungkaw enkawl kawnga theihna seng ral tawha inhria, hlawhchhama inngaite pawh kan tam viau maithei. Mi thenkhat chuan a tihngaihna kan hriat tawh loh avangin kan beidawn san tawh hial maithei bawk. 


Amaherawhchu hei hi erawh hria I la; kan thate zuaiin kan beiseinate chuan min hran san deuh tawh mahse; chutiang mite tana beisei tur, kan mamawh chhanna, kan chhungkaw harsatna chinfel hlauh theihna thuruk chu a awm takzet a. Chu chu eng dang ni lovin; Pathian hmangaihna, nangmah ngeiin/keimahni ngeiin Amah kan hmangaih tlatnah hian a ni dawn a ni.


Joshua 23:10-11 thu, kan Pathian thu innghahna hi I lo chhiar lawk teh ang...


Pathian thu inngahna  : “Lalpa in Pathian hian a ni do sak thin che u ni. Chutichuan Lalpa in Pathian chu hmangaih turin fimkhur tha hle rawh u.”


Israel mipui sang tam takte hi Joshua hian ‘PATHIAN HMANGAIHNA NEN’ ramtiam a thlenpui a tih theih a. ‘Pathian a hmangaih zia’ tarlanna thu erawh hmuh tur a tam lo. A nun hnaikaitu bera a lo hman tawh LALPA A PATHIAN chu Israel fate nunna bul, kawng tinrenga an himna a ni tih a hriat chian avangin HMANGAIH BERA NEI TURIN  a fuih a, chu chu hnam ang leh chhungkua anga  an dam khawchhuahna tur a nih vangin Joshua hian a ngai pawimawh em em a ni (Josh23:8-11). 


Kan ramah hian, kohhran mite zingah pawh chhungkaw enkawl chungchanga hlawhchham; hmalak lehchuan ngaihna hre tawh lo, bawidawng hial tawh, etc kan tam hle niin a lang. Chutiang dinhmuna ding thinte chuan; kan hmachhawn rual loh, a tihngaihna pawh kan hriat tawh loh min hmachhawnpui a, kan hma hruai theitu kan mamawh thin a. Chutiang huna kan hma hruai thei mi/Pathian rintlak, a aia rintlak reng reng awm tawh hauh lo chu LALPA KAN PATHIAN CHAUH HI A NI.


*Kan Pathian hi a mite lama tang thin, amah hmangaihtute ensan ve ngai lo Pathian a ni a. A hmangaihte leh amah hmangaihtute mangannaa inrawlh thin Pathian a ni.* Chuvangchuan ‘Lalpa hmangaihnaah hian’ chhungkaw inrelbawl dan lungkham thin zawng zawngte ‘mamawh chhanna’ – chhungkaw harsatna zawng zawng chinfel theihna thuruk hi a awm ngei a ni.


Kan nih dan phung rualrem lo leh inenkawl dan fel tawk lote avangin kan kawngte hi thim deuh angin lang mahse – Lalpa lama tang tlatte leh amah hmangaihtute chuan beisei tur kan nei. Joshua’n, ‘Amah hian ani do sak thin che u ni’ a ti angin, Lalpa hian ‘min do sak mai ni lovin’ a tih ngaihna kan hriat reng reng loh thilte nen lam hian min chinfel sak thei a ni. 


I thinlung zawng zawngin Lalpa hi I la hmangaih ngai lo a nih chuan, amah hmangaih turin thutlukna lo siam ve la. Thlarau Thianghlim zara Pathian I hmangihna chuan I hring nunah, I(n) chhungkaw nunah ‘DANGLAMNA - CHANGE’ a la thlen ngei ang tih ka tiam duh che a ni. A chhan chu, kan Pathian hi ‘a hmelmate nen lam pawha hmangaih a, Amah hmangaihtute lek phei chu hawisan ve ngai reng reng lo Lalpa Pathian’ a nih vang a ni. 


Lalpa hmangaih bera neihnaah hian - kan chhungkaw dam lo dam theihna a awm a, a ruka kan natna te, ka rumna leh min delhtu nen lama la kiang thei thiltihtheihna a awm a ni. Theihtawp I chhuah chunga I tidam theih tawh loh i chhungkua harsatna ringawt I lungkham thina kha chawlh sanin – Lalpa hmangaih hi lo thlang ve thung la,  a bak chu ‘I hmangaiha’ chuan a chin fel sak thung ang che.


A TAWPNA

'Lalpa hmangaihnaah hian kan mamawh chhanna a awm' kan ti taknain, Thlarau Thianghlim puihna tel lo chuan Lalpa hi a hmangaih tak tak theih loh thung a. Amaherawhchu  I mamawh chhanna hi hmuh ngei I duh si chuan Lalpa hmangaih turin thutlukna lo siam ve ngawt mai rawh, ‘Lalpa, nang hmangaih che hi ka thlang a, nang hmangaih thei turin min pui ang che’ tiin. Thlarau puihnnaa i thinlung chhungril ber atanga ‘Lalpa ka hmangaih che’ I tih theih hma loh chuan duh tawk mai lo la; I thutlukna leh duhthlanna chu ‘ama fapa meuh pawh zuah lo va, kan za atana petu’ (Rom8:32) chuan a en liam thei reng reng lovang tih ka hrilh duh che a. Hei pawh hi lo chhinchhiah tel ngei bawk ang che…


-  Lalpa chuan amah hmangaihtute zawng zawng chu a vawng tha thin a… (Sam 145:20).


-  Mi hmangaiha ka thupekte pawmtu mi sang tam takte chunga khawngaihna lantir thin ka ni… (Deu5:10).  

 

Lalpa hi lo hmangaih ve phawt mai la; tichuan I hmangaih I chhungkua chu Lalpan a hmangaihpui ve thung ang che.

Monday, 10 May 2021

LOCKDOWN SERMON - 1

 

IMMANUELA, KAN HNENA PATHIAN AWM  

(Mt1:23; Ror6:12)

Isua khawvela a awm lai khan, “Pathian ram chu in zingah a awm” (Lk17:21; Mt12:28) tiin zirtirte a hrilh thin a. An rilrua an beisei ‘messia lal ram’ (messianic kingdom) kha hmu chiah lo mahse; ‘an hnena awm, Isua leh a zirtirnate avang khan’ an thinlung kha thathona leh phurnain a khat a, an thla pawh a muang hle ang tih a rin theih a ni.

A thawhleh hnuah erawh chuan thil a danglam dawn tih Isuan a hria a: Chuvang chuan an hnenah thlamuanna thu a sawi fo va;

i)                    Joh 14:27-28: “Ka kal bo dawn a, in hnenah ka lo kal leh ang…Thlamuanna ka hnutchhiah a che u, keima thlamuanna ka pe a che u, khawvelin ka pek angin a pek loh che u hi, In thinlung mangang suh se, hlauh pawh hlau suh se.” tih te,

ii)                  Joh 14:15: “Pa ka dil ang a, ani chuan Thlamuantu dang a pe ang che u; chatuanna in hnena awm turin – chu chu Thlarau dik tak a ni…V18 _ Fahrahin ka kalsan lovang che u, in hnenah ka lo kal leh ang.” tih leh,

iii)                Mt28:20: “Kei kumkhuain khawvel tawp thleng pawhin in hnenah ka awm zel ang.” tihte leh a dang tam tak nen…

Tichuan, a tawi zawngin – Tirh1:9-a kan hmuh angin, Isua chu vanah hruai chhoh a ni a: A thutiam ang ngeiin Pentecost niah chuan ‘Thlamuantu dang’ tia Isua’n a vuah ‘Thlarau Thianghlim’ chu an chungah a lo thleng ta a ni.

Chu Thlarau chu gentail-te leh keini hnenah pawh pek a ni a. ‘Chatuana kan hnena awm tura’ (Joh -14:16) Isua’n min tiam ang leh, “Kei kum khuain khawvel tawp thleng pawhin in hnenah ka awm zel ang” (Mt28:20) a tih angin; thlarauva amah nena inzawmna nei tawhte chu  Thlarau Thianghlima chen chilh kan ni chhunzawm ta zel a ni.

Thlarauva kan hnena awm a nih ringhlel an awm thin:

‘Thlarau Thianghlima chen chilh’ leh ‘a awmnate kan ni’ kan tih mek lai hian, Immanuela - Thlarauva kan hnena awm ‘ring thei lo’ emaw ‘chiang lo’ mi tam tak an awm a. Chu’ng mite chu(an);

1.      Tawn hriat an nei ve tawh a nih pawhin; an chiang lo leh thin a, rinhlehnate pawhin an rilru a ti buai leh thin.

2.      ‘Thlarauva kan hnena awm’ a nih zia hi Pathian thu atangin ‘a dik zia’ hriin pawm thin mahse, an hnena awma chu an feel ngai lo va, thlamuanpui nan leh an thinlung dam nan an hmang ngai lo.

An rinhlelh chhan:

Pathian thu chuan he tiang hian min hrilh a;

i)         “Amahah kan awm reng leh amah chu keimahniah a awm reng tih he miaah hian kan hria, a Thlarau min pek tawh avangin” (1Joh 4:13).

ii)      1 Kor6:19 – “In taksa chu in chhunga awm, Pathian hen atanga in hmuh Thlarau Thianghlim in a ni tih in hre lo em ni le? (kan taksa - Thlarau Thianghlim in…)

He tiang khawpa chianga Pathian thuin min hrilh chung pawha miin a rinhlel emaw, amahah Thlarau thianghlim a awm leh awm loh a chiang lo a nih chuan – ‘a la chan ngai loh vang’ a nih ngawt loh chuan, a chhan awm thei dang chu – thlarau lama tuihalna a neih pachhiat vang emaw, a ngaihven zawng a nih loh vang a ni thei a.

Ringtute hi kan pian thar hnu emaw, ringtu kan nih tawh hnuin Thlarau Thianghlim kan chang nghal vek lo tih erawh Tirh 19:1-7-ah kan hmu a. Chuvang chuan miin Thlarau Thianghlim a chan leh chan loh emaw, hai rual lohva a chan ngei thu a hre ngai lo emaw, tawnhriat a la nei lo a nih chuan, ‘a la chan ve rih loh vang’ tih bak sawi tur a vang hle a. Miin Lalpa a hnaih tawk loh vang te, Thlarau lam thil aia tisa thilin mihring rilru a luah thuk zawk vang te, Pathian leh mihring inkar thu (relationship) a hrisel tawk loh vang te, etc a ni duh viau bawk.

Ringhlel tur kan lo ni lo:

Rom 11:29-ah, “Pathianin a thilthlawn pekah leh a kohnaah a rilru a lamlet ngai lo” tih a nih avangin, Thlarauvin a chhuah san hlauh khawpa miin thil a ti sual emaw, a pil bo hlauh tawh a nih ngawt si loh chuan, Pathianin Thlarau Thianghlim min pek tawh hi - ka ta, ka chanpual, chatuan atana ka hnena awm reng tura Lalpa’n min pek a ni.

Ringhlel tur kan lo ni lo. Thlarau Thianghlim chu I nenah a awm tih ringhlel hlauh suh ang che.

Hla taka awm,  I chan ngai loh - I dil avanga I neih thar leh thin mai a ni lo. I insiam rem tawk loh avang leh I nuna hmun I ken dik loh vang a ‘I hnenah awm’ tih I hriat tawh mang loh leh, a awm tih pawh I rinhlelh hial thin zawk a ni.

A awmnateah danglamna a thleng thin:

Thlarau Thianghlim ka(n) hnena awma chu, ‘a awm’ tih hriat chianna hian thiltihtheihna mak tak a keng tel a. Chu chu erawh kan rinhlelh theih nan Setana a hmanhlel hle thin. Thlarau thianghlim buaipui hman lo leh, ngaihven hman lova ringtute min siam chu a hna pui ber pakhat a ni a. Chutiang taka hmanhlel a nih nachhan chu ‘keimahnia Thlarau Thianghlim thiltihtheih zia’ a hriat chian vang a ni.

Paula lehkhathawnte-a kan hmuh angin, Thlarau chu;

iii)    Min chhinchhiahtu atan leh zakhamna atana Pathian min pek a ni  a (2 Kor1:22),

iv)    Fa nihna, Pathian fa kan nih zia min nemngheh saktu (Rom8:15) emaw, min chhinchhiahtu a ni.

v)      Ro luahtu, Pathian roluahtu, Krista luahpuitu kan ni tih chhinchhiahna a ni a (Rom8:17),

vi)    Pathian hnena, “Abba (ka Pa) tia min tawngtai tirtu” (Rom8:15; Gal4:6) a ni.

Chu tiang ang Thlarau chu Lalpan a pe tawh che a.

Johana chuan (1 Joh4:4) Unaute u, Pathian hnen ata in ni a…, nangmahnia awm chu khawvela awm ai chuan a ropui zawk…” a ti a ni.

Second tlemte tal hun insiamin - kan hnena awm, kan thil neih ropui zia hi I ngaihtuah nawn teh ang u …

Lalpa’n kan hnena a dah, I hnena awma hi – khawvela awm aia ropui leh thiltithei zawk a ni.

Petera chuan, (1Pet4;14), “Thlarau ropui tak Pathian Thlarau chu in chungah a awm” a ti a. Lalpa’n I hnena a dah, a pek tawh che hi – thil satliah a ni ngawt lo, ‘thli leh dil lam pawhin a thu an awih; engkimin a thupek an awiha’ kha a ni.

Chu Thlarau chuan kan chak lohnaahte min pui thin a,..rum sawi hleihtheih lohvin min tawngtai sak thin a (Rom8:26). Zam leh manganga kan awm lai pawha kan thlamuanna a ni.

Chu Thlarau, IMMANUELA - a awmnate apianga danglamna thlen thina chuan, I tan leh ka tan - danglamna thlen ve ngei se la; I THLAMUANNA LEH HIMNA pawh lo ni mawlh rawh se. AMEN!

Wednesday, 5 May 2021

URBAN MISSION

THU HMAHRUAI:                                                             

Urban mission chungchang  thu hi sawi chhuah a ni thin a. Keini sawi ve hma atang tawhin kan hotute leh mi dang tam tak rilruah pawh a lo inmung daih tawh a. Tuntumah hian PLANNING COMMISSION REPORT 2021-ah a lo lang ta a; thil lawmawm tak a ni awm e. BCM rorelna pawimawh ber Assembly la paltlang chiah lo mahse, he mi chungchang thua zawhna awm thei chhanna leh, a tulna leh hmalak chhunzawm a nih theih dan turte kan tarlang dawn a; urban mission hrihfiahnain bul kan tan dawn a ni.

 

2.      URBAN MISSION CHU ENG E?:

Urban chu mizo tawngin ‘khawpui’ tihna a ni a. Mission rawngbawlna thilah chuan urban tih tawngkam chuan ‘ring lo mite bitna khawpui lian tak’ a kawk ber awm e. Tichuan, urban mission chuan - khawpui tinzawn rawngbawlna emaw khawpui lian chhunga rawngbawlna lam a kawk a. ‘BCM-in urban mission i kalpui ve tawh ang u’ kan ti a nih chuan ‘Tuna kan rawngbawl dan huang hi zauhin, khawpui  lam I hawi ve tawh ang u’ kan tihna a ni thei ang.

Urban mission-ah hian ‘rawngbawlna thuang lian tak tak pahnih’ a awm thei a, chungte chu;

i)                    Khawpui thuthmun bera hmang a; khawpui chhung leh pawna cheng mi hnuaihnung zawkte zinga rawngbawlna a ni a. He rawngbawlna hi kan tih lai reng rawngbawlna a tih theih a.

ii)                  Khawpui thuthmun bera hmang a; khawpui chhunga cheng - lehkhathiam leh khawsak phunga mi pangngai tak takte zinga rawngbawlna a ni leh a. He rawngbawlna hi erawh chu kan la kalpui meuh loh rawngbawlna a ni.

 

2.1 PLANNING COMMISSION REPORT-A A LAN DAN:

Planning commission report 2021 hian urban mission rawngbawlna hi BCM-mission huang zauhna pawimawh tak atan Assembly-ah chhawpchuah a tum mek a. Assembly-in la pawm fel lo mahse ‘a tuipui apiangte’ hmuh theih tura a awm tawh avangin, tarlan hi a pawi lo turah ngaiin kan tarlang dawn a ni.

Planning commission report 2021-a a lan dan;

Urban Mission: India ram khawpui behchhan (City base/Urban Mission)-a kan rawngbawlna zauh ve hret hret a tul viau tawh a. Tun dinhmunah hian, New Delhi, Kolkatta leh Guwahati-ahte Centre kan nei ve mek a ni. Heng bakah hian a tul anga khawpui dang pawh luh chilh ve bek bek a ni ang a, thawktu Missionary intirin, native worker te pawh ruaia hmalak chhoh ve zel tur a ni. Hei hi “Urban Mission” tiin a koh theih ang. He mission hian a tum chu India ram khawpui leh a chheh vela Pathian ram din zel leh BCM Mission huang zauh a ni a. He Mission-ah hian India ram khawpui lian hrang hranga Zo-hnahthlakte rawngbawlpui tur a zawng ang.

 

3.      URBAN MISSION BIBLE-A A LAN DAN:

Urban mission hi Jona hun atanga intan a tih theih a. Jeremia leh Nehemia te pawhin lo kalpui tawhin, Thuthlung Thar-ah chuan Paula chu urban mission kalpui hlawhtling ber a ni. Tirhkohte hun laia ‘khawpuia kohhran phuntu mi ropui’ (the great urban-church planter) tia koh niin, a rawngbawlna hi khawpui lian tak tak atanga vir kual (central to periphery) a ni. Atheni chu Grik leh_Rom hun lai atang tawha vantlang mi chunglam awm khawmna khawpui (intellectual centre) a ni a: Korinth pawh sumdawnna hmunpui (commercial centre) niin, Ephesi pawh sakhaw hmunpui (religious hub) a ni a, tin Rome pawh sipai leh politic rorelna hmunpui (capital) a ni. A tawi zawngin urban mission chu rawngbawlna kalpui dan chi khat, Paula’n a rawngbawlna hmanrua (mission method) pawimawh taka a hman, bible-a awm ngei mahse tunlai  kohhran tam takin an chelek hleihtheih loh rawngbawl dan phung pawimawh tak a ni. 

 

4.      A TULNA LEH A HUN TAWH DAN:

BCM-in mission department hmanga rawng a bawl dan hi ring lotu ‘thingtlang mite tinzawn rawngbawlna’ (rural area focus mission) a ni ber a. He rawngbawlna hi kum tam tak kalpui tawh niin; mission rawngbawlna pumpui 90% vel chu ‘thingtlang mite tinzawn rawngbawlna’ (rural area focus mission)  kan tih hi a ni.

 

Tichuan, ‘rural area focus mission’ hrula kan hmachhawp  urban mission chu kan kalpui thei a, hma kan la chhunzawm thei a nih chuan;  he  rawngbawlna hian nasa takin kan huang min zauh sak dawn a, khawpui lian zawka cheng ring lo mi maktaduai tam tak, Pathian hmangaihna chanchin la hre ngai lote hnenah, Chanchin Tha kan hril thei dawn tihna a ni.

 

Tin, BCM-in hma thar a lo lak tawh dan kan chhui kirin ‘a lo dawngsawngtu turina Chanchin Tha emaw BCM a lo pawm dan (tur)’ (receptivity) chu rawngbawl tura kohhrante thutlukna siam tirtu (criteria) pawimawh tak a lo ni tawh thin a. He mi tlukpui; a aia pawimawh zawk mah chu; rawng bawl tura kohna leh veina nung tak nena kal kawp  - tul tihna emaw, ti lo thei lova inhriatna ( mission mandate) Pathianin a mite thinlunga a dah thin chu a ni. Chutiang ang veina leh tul tihna nung tak chu a fawng vuantute (responsible person) thinlungah a awm a, a tlak nat hmasak a tul thin a. Chu chu tunah hian a fawng vuantute thinlungah a inmung mek a tih theih a. Chuvangchuan urban mission kalpui hi ‘a tulin, a hun ve takzet ta’ a tih theih a ni.

 

5.      A TIHHLAWHTLIN DAN TUR LEH HMALAKNA TUR:

Pawl leh kohhran tam takin Urban mission an lo kalpui tawh danin, he mission kalpui tur hian a tih dan phung (mission model emaw method) tam tak a awm thei a. Chung zinga langsar zual chu lo tarlang I la; i) Member tlemte te inpawl khawm zinga rawngbawl (small group ministry), ii) Mission buaipuitute intelkhawmna (misional community) din, iii) Kohhran din (church planting), iv) Hruaitu chher (leadership development) leh v) Intihphur tawnna hmunpui (centre of influence) buatsaih te a ni.

 

Heng bakah hian mission rawngbawlna atana kan hmalak mekna leh kan la chin than loh thil tha tak tak hmangin urban mission tihhlawhtlin dan tur hi a duan theih a. Planning commission report-2021-in chutiang ang chu a tarlan loh avangin, rawtna thenkhat - BCM tihtur leh mission field/station tihtur thliar hrang sain a hnuaiah hian lo tarlang I la.

 

5.1  BCM tih tur:

i)                    Pastoral ministry huang zauh policy kalpui.

Tuna BCM-in pastoral ministry hmanga kan rawngbawlna hi thuang 4-ah a then theih a, chungte chu;

-          Office Administration rawngbawlna

-          Bialtu Pastor rawngbawlna

-          Institution emaw zirtirna lam rawngbawlna

-          Field director rawngbawlna te a ni.

Heng bakah hian ministry huang zauh policy dang pakhat kalpui atana tha em em, urban mission tih hlawhtlina atana tha bawk si ala awm thei a, chu chu -  India ram chhung Theological institution hrang hranga partnership zawn a ni.

 

Hei hi thil awmsam tak erawh a ni lovang  a. Amaherawhchu Istitution 5-ah chauh pawh inzar pharhna kan hmu thei a nih chuan, chu chuan post siam belh kawngah min pui nghal dawn tihna a ni a. Tin, AICS atanga B.D graduate, a hnua Post graduate degree neite tan BCM Pastoral ministry beisei kher loin rawngbawlna kawng a hawn sak nghal dawn tihna a ni a, a tha em em a ni. He tiang ang policy hi kan nei thei anih chuan, policy anga tirhchhuah apiangte chu dan pangngai anga missionary kan tir chhuak angin kan tir chhuak ang a, chu tiang hmang chuan urban mission hi kan ti phuisui chhunzawm thei zel dawn a ni.

 

ii)                  Tent making missionary policy hman tangkai ni se

Tent making mission policy hi  BCM-in policy kan kalpui reng, kan hman tangkai lutuk si loh a ni a. Urban mission tih hlawhtlinna atana hmanraw tangkai tak a nih theih dawn avangin, hman tangkai ngei tum ni se.

 

iii)                Recognized missionary policy hman tangkai ni se

He policy hi BCM employee ni  lo, hna leh thil dang avanga hmun danga awm,  rawngbawlna rilrupu tak taktena an zawm thin policy a ni a. Record hlui hai chhuah theih hnaivai atanga hriat theih danin he policy hnuaia recognized missionary kan neih zat chu mi 20 zet an ni nghe nghe a ni. 

 

Policy kan neih sa ti danglam hlekin ‘ Thalai- lehkha zir avanga phaia awm, rawngbawlna rilruputen an zir hun chhunga missionary rawngbawl hna – thu, nun leh chetzia hmanga an kalpui theihnan ‘Temporary Recognized Missionary Policy for Students’ siam ni bawk se. Chu chuan ring lote leh zirna avanga hmun danga awm zirlai tam takte nun a tha zawngin a hruai ngeiin a rinawm a. Policy zawmtu pawh chu chuan a tih pun phah ngei ang tih a rinawm a. Urban mission hnuaia hmalakna tha leh tangkai tak a ni tel ngal thei dawn tihna a ni.

 

5.2 Mission field/station tih tur:

iv)                Virtual church/ community din:

Virtual church hming dang chu cyber-church emaw online church a ni a. Community chu ringtu ‘inpawl khawm’ a tih theih mai awm e. A awlsam zawngin internet hmanga inthlunzawm kohhran emaw ringtu inpawl khawm tihna a ni. Cyber-church, a tira a lo zik chhuah dan leh, a din hmasatuten an lo hman tangkai dan angin; hetia’ng kohhran emaw community hi a hrana din emaw a tul kher lo va; kohhran khat leh biakin khata lawi si, khawsakna inkar hlat lutuk vanga ‘ringtu inpawl khawm’ regular-a zawm hlei thei lo  – thlun zawm a, inpawh tawnna petu atan a hman tangkai theih a ni. 

 

He tiang ang inthlunzawmna hi khawpui lian lutuk (metropolitan city), inkar hlat bawk si, inpawh zung zung theih lohna hmuna awmte tan a tangkai em em a; urban mission tana hmalakna tangkai tak a ni ngei ang tih a rinawm tlat a ni.

 

v)                  Heng a chunga hmanraw pawimawh lutuk pali kan tarlante bakah hian urban mission kan kalpui dan azirin ‘rawngbawlna atana hmalak chhunzawm dan tur’ tam tak a duan theih a.

A tira kan tarlan tawhte (mission model emaw method) bakah heng a hnuaia mite hi hmalakna tur atana rawtna duhawm tak an ni thei bawk ang; i) Ringtu/ member ni sa hui khawm, ii) Thiam thil (skill development) zirtirna hmanga rawngbawl, iii) Vakrawlai ho leh khawlaia let mai maite (homeless) tana tanpuina thilpek (charity) hmanga rawngbawl, etc leh thil dang tam tak a awm thei a. A nihna takah chuan urban mission-ah hian thawh sen loh leh hmalak sen rual loh rawngbawlna a awm (dawn) a ni.

 

6.      INVEN A NGAIHNA:

Urban mission hi rawngbawl dan phung pangngai (rural area focus mission) anga kalpui ve a awlsam hle dawn a. Chuvangchuan kan kalpui tak tak hmaa ‘kan mi tinzawn turte’ (mission focus) kan tih chian hmasak a tulin rinawm. Hei hi kan ngaihthah emaw kan ngai pawimawh lo a nih chuan he mission hi a pian a fuh lo thei a. Khawsak phunga mi pangngai leh lehkhathiamte tinzawn hmasak zet hnu a, a tul ang zela ko thlak leh insiam rem hi he mission-in ‘pianpui mizia’ anga a neih ni thei se thil duhawm tak a niin a rinawm.

 

7.      A TAWPNA:

A chunga kan thil tarlan zawng zawngte hi research tenau behchhana ziak, mimal ngaihdan leh rawtna thenkhat bilh tel hlek paha thu lakna hnar belhchian dawl tak hrula thu phuah khawm a ni ber a. A phena thuchah awm; chhiartu apiangtena kan hmuh kan hauh loh tur chu – i) urban mission hi lo hlawhtling ngei se, ii) rawtna leh ngaihdan tha zawkte lo piang zelin, ii) he ruahmanna hmang hian Pathian ram lo zau zel rawh se tih hi a ni.

 

Thursday, 22 April 2021

HARHNA THLEN CHAM

 (A LIAM HLEN DAWN TA SI A...)

A TO BUL:

1. Zo sap ten Zoram an lo thlen hnu, kum 12 zet a liam hnu; kum 1906 April ni 4-ah chuan Thlarau Thianghlim harhna ropui tak chu Mizoram pumah a thleng a. 


He harhna hian Mizoram pumah Chanchin Tha a tidarh nasa hle a; kohhranhote pawh ti pungin a ti chak a. Hmasawnna ropui tak thlentu a tih theih hial a ni.


2. Chu harhna thlen cham kum 100-na chu kum 2006 khan ram pumah kohhran hrang hrangin lawm tumin an inbuatsaih mup mup a.


3. Diltlang ABC chuan BCM rorelna sang ber Assembly-ah thlenin 'Harhna thlen cham - 4th April hi special day-ah puan ni rawh se' tiin. 


He agenda hi Bungtlang 'S' tualchhung kohhran atanga lo kal, an bialtu pastor, Thlarau Thianghlim-in a khawih nawnleh avanga harhna ngai hlu em em agenda, bial rorelnain a pass, chu mi hnua ABC-in a ngaihtuah chhunzawm tak zel a ni.


3. BCM Assembly 2005, Chandmary Lunglei-a nghah chuan special day-ah a puang ta a. 


Agenda move-tu hi Bungtlang S bialtu pastor la tuai angreng tak niin, Assembly-a a thu sawi vawi 1-na a ni nghe nghe. 


Tichuan, Assembly-in a pass takah chuan kum 2006 atang chuan BCM ni pawimawh zinga pakhat a lo ni ve ta a. Kum tinin calendar-ah a chuang chhunzawm ve ta zel a ni.


*PLANNING COMMISSION 2021 RAWTNA ANGIN SPECIAL DAY PAIH THEN A NI.*

BCM Assembly rorelna chuan Planning Commission rawtna angin BCM-in Ni pawimawh a hman thin chu a chhawk thlen ta a. Chung  a paih thente chu;

1. NCCI DAY

2. HOSPITAL SUNDAY

3. MARTARTE NI

4. HARHNA THLEN CHAM

5. RUALBANLOTE NI


BCM-in Special day kan ngah avangin a then-azar paih then a ni hi thil tih awmtak pawh niin a lang a. Harhna thlen cham pawh hi sunday-ah a tlak khat avang leh, harhnain eng emaw zawng taka a nuai ve tawhte tan lo chuan ngaih hlut har tak tur a nih avangin paih then zinga a tel pawh hi 'a awm lo hran lo' a tih theih ang. 


Kum lo awm leh tur atang chuan he hming - 'HARHNA THLEN CHAM hian lam rik a hlawh ve tawh ngai dawn lo niin a lang a. Chuvang chuan he ni lo zik chhuah dan emaw BCM-in kan hman tan dan hre chiang ber pawla inngai hian a thlahna chi khat atan 'he mi chungchang thu' hi kan ziak a ni.

Sunday, 4 April 2021

TESTIMONY -2


He thuziak hi TESTIMONY - 2  tiin Fb ka wall-ah ka post tawh a. Serampore kan chhuahsan dawn tak avangin, Serampore chapter hi Testimony nena khar ngei ka duh a, Serampore-a kan ni hnuhnung ber Dt. 04.04.2021 (ester sunday ni bawk) niin fb-a ka wall-ah hian ka tlangzarh ta a ni. Ka blog-ah hian kan dah tha ve leh ang e.
........................
Kum 8 hma lama kan hotuten zirtir rawngbawl hna thawk tura serampore-a min tirh khan, “Engah nge kei kher?’ tih rilru pu chung leh chhan hrang hrang avangin ka rilru a hmin lawk thei lo;
 
1. Institution chu ‘thlaler’ hmun ang deuhah ka chan a. ‘Thlarau chet velna’ awm mang lohna hmun, in tur leh ei tur tha pawh awm lohna hmunah ka ngai a.
 
2. Institution-ah hian thawk ho thiam lo, inngeih lo, intai reng, inngaihsang lo tawn ka hmu thin a; chu chuan - kha tiang ang hmuna awm ve tur anga ka inchanin, min ti chak lo.
 
3. A pathumnaah chuan, zirtirna hnaah hian ka la inhmang ngai lo va, tawn ngai loh thil phur taka hmachhawn kha a lo awlsam lem lo a ni.
 
A tawi zawngin, chona thar ka hmachhawn chu pumpelh ngaihna a awm si loh avangin - rim tak, sunday pawh awl mang lovin ka tulpui ve ta a. Ka rilruah erawh chhanna ka hmuh mai theih loh ‘zawhna’ a awm reng a, chu chu; ‘Lalpa he hmunah hian eng ti turin nge min tirh? Enge min dah chhan?’ tih a ni. 
 
KA NGAHTUAHNA & THIL THLIR DAN THLAK DANGLAM A NI:
 
Pathian rawng bawltute chherna hmunpuia zirtir hna pek chu ‘a ropui bakah, a nihlawhthlak tehlul nen’ ka rilruin erawh ‘a amen’ hleithei lo ka tih kha. 
 
Hei bakah hian, ‘father of modern mission’ tia an koh William Carey-a rawngbawl hna chhunzawmna a nih bakah, Carey-a in sak leh a thih thlenga a chenna hmun CAREY HOUSE-ah kan khawsa nghe nghe a. Chungte pawh chu a hluta a ropui tehlul nen, ka rilru hmin turin an tlak chuang lo. 
 
Ka ngaihtuah thiam ber danin, ‘Nu leh Pate Pathian tih man, chumi avanga malsawmna kan chunga lo thleng’ ang bakin serampore rawngbawlna chu ka ngaihtuah thei meuh lo.
 
Amaherawhchu (kai tawi I la), kum 3 a lo inher chhuah tan atang chuan thil a danglam chho tan ta a. Rilrua zawhna awm ‘chhanna’ leh nunin a ruka a zawn chu ka hmu hmu chho tan ta a ni.
 
1. Kan zirlai (chhuak tawh)-te atangin, “Sir, he hmuna I lo awm hi keimah vang a ni, ka tana Pathian ruat, keimah avanga Pathian dah i ni”; “Serampore-ah hian nang hi awm lo la chuan, ka tan he college hi….” tih leh thu dang ka hriat reng tawh loh min hrilh ka tawng fo a. Zirlai 4 zet hnen atanga chu tiang thu ka dawn takah chuan, ka rilru-a zawhna awm ‘chhanna’ a ni thei ang tih ka ngaihtuah tan ta a.
 
2. Thlaler ang maia ka lo ngaih thinah khan ‘Lalpan ka hnenah thu a sawi fo' a. Chu chu khawi hmun pawha ka thinlung thlakhlelh ber a nih avangin ‘Lalpa min kan tharlehna’ chuan lungawi lo thei lovin min siam ta a ni.
 
3. Tin, Pathian rawngbawlnaah hian ‘mi tangkai, awm awl mai mai lo thin mi’ nih duhin ka tawngtai fo a, “Lalpa, nangmah leh I ram tulna avanga awm hle hle theih lohna hmunah min dah rawh” ka ti thin a. Tichuan rawngbawlna kan hma chho ve kha ka rim ta hle mai a; kum 2 ai rei zet chu sunday pawh chawl mang lovin ni tin dar kar 8, a chang chuan a aia tam pawh kan tul chho ta a. Chu chu ka tawngtai chhannaah ka ngai nghet hmiah a ni.
 
A tawi zawngin, heng a chunga ka thil tarlante hian rei lote chhungin ka ngaihtuahna leh ka thil thhlir dan a thlak tan ta a. Tichuan lawm mang lo tak chunga bul ka(n) tanna hmun, kum 5 emaw chauh kan awm theihna tur ni bawkah chuan kum 8 zet Lalpan min awm tir ta a ni.
 
HRIAT RENG TUR THIL THENKHAT:
 
1.Tarlan tawh angin, serampore hi Pathian ngaihsakna kan tem nawn awn awnna; a aw kan dawn thar fona hmun a ni. A 'aw' dawng thin mi nih tluka hlu hi Pathian mi tan a awm chuang awm lo ve.
 
2. Tum khat chu tuna VP ni mek hian 'best faculty family' thlan a rawt mauh mai a. Zirlai hoin dinning hall-ah an han thlang ta a! Mak tak maiin kan chhungkua chu thlan chhuahah kan tang ta tlat mai a. He thil thlen dan hi ngun taka chhut let thiamte chuan mak an ti thin a. A chhan pawh - tun hmain chu tiang thil chu college-ah a thleng ngai lova, tun hnuah pawh a thleng leh ta ngai lo a ni.
 
3. Fa nei thei tawh lo tur anga kan inngaih hnuin Lalpa’n ‘fanu’ min pe a; fa min pek belhna hmun a ni.
 
4. Kan fate nuna ‘chi nung’ kan tuhna hmun a ni.
 
5. Zirlai, zir chhuak tawh mi tam takte hnen atangin ‘rawngbawlna an luh chilh dan chanchin’ kan dawng thin a, hei hi ka ngai hlu em em thin.
 
6. Sulhnu pahnih khat hnutchhiah vein kan inhria.
 
7..Associate professor hi ka ni ve ngaiin ka ring lo. Mahse serampore college 'nomenclature' ka hmuh hnuhnun ber kha tih danglam a nih loh chuan; i) Kum 6 chin teaching experiance nei ii) Research paper pakhat tal national paper-a publish tawh... tihte kha ka paltlang hnu a nih ve miau tawh avangin AP hi 'official lem lo chuan' ka tling ve mai lawm ni ka ti (lol). 
 
TLIPNA:
 
Ram pawnah kum 10 kan awm hmain ram chhungah kum 10 rawng bawlin kan awm ve tawh a. Ram chhunga kan awm lai aiin, ram pawna kan awm chhung hian ‘Pathian chet velna’ kan tawng hnem zawk a. Nikum, 2020 phei kha chuan ‘Covid19 avanga khawvel buai kum’ a ni chungin, kan family tan chuan ‘malsawm ruahpui dawn kum’ ang hiala ngaih theih, kan theihnghilh ngai loh tur ‘kum tha’ a ni.
Pathianin min kan dan erawh ka share fo tawh a, chuvangchuan tarlang tawh lo I la. 
 
A tawp berah chuan; A tlanchhiatna leh lung lukhama a mutna hmun kha Jacoka tan ‘a nuna Pathian inpuanna’ a nih miau avangin ‘hmun chhinchhiah tlak’-ah a lo chang ta a. Chutiang bawk chuan, Amen ka pek hleih-theih lohna hmun kha, ka hnena vawi tam Pathian inpuanna a nih tak avangin; ka tan chuan he hmun, kan chhuahsan mek hi ‘hmun chhinchhiah tlak’ a ni fo tawh dawn a ni.

Monday, 8 March 2021

NEWS SIAMTU

Lalrinsanga Tlau chuan Ghanian boxer Eric Quarm chu hnehin, World Boxing Council Youth World Supper Featherweight champoin a lo ni ta reng mai.

He chanchin hian internatinal chu sawi loh, national news pawh a luah mang lo em ni aw? tih a ngaihtuah theih a. Printed media-ahte a lan tam leh tam loh hre turin ka bel chiang hman lo va; electronic or social media-ah te erawh tweet/post hmuh tur a awm pheuh pheuh thung a.
 
Khawvel huap tura ngaih, kan rama thil thlengin 'bengkhawn' a hlawh tawk lova a lan laiin(?), kar hmasa lawka thil thleng - 'LadyGanga uite bo' chanchin erawh chuan ngaihven a hlawh vet vet hle a; news portal hmun tin deuhthaw a luah em ni? tih tur hial a nih kha! 
 
Heng a chunga thil 2-te hi, a hnuaia ka tarlan duh, ti fiahtu atana chanchin ka thlan chhuah; tun hnaia thil thleng hnaivai takte an ni a. 
 
Kan tunlai khawvelah hian chanchin thar/chanchin ngaihven zawng (News) siamtu /awm tirtu hi a hoin, mi thenkhat tan phei chuan 'a fair lo' thei hial awm e.
 
1. Mi lar nihna/mi larte hian news an siam awlsam em em a.
 
2. A hmun leh a hunin azir avanga news lo piang a awm a.
 
3. Thil danglam/dangdaiin news hi an siam tlangpui a.
 
4. Mi ngaihven zawng thilin news an siam a.
 
5. Tin Journalist-te hian gate keeping role leh agenda setting role an play avangin, an duh duh hi news-ah an chantir thei ti i la kan tisual tam lo viau ang.
 
Heng thil 5 a chunga kan tarlante hi i chanvo emaw i lama tang an nih loh chuan, mi dang tan 'chanchin ngaihven zawng' (News) siamtu i ni ngai lo maithei a. I hun inher chhuakin a zir hle a nih loh phei chuan, mi dang ngaihven zawng siam turin chance pawh i nei lo kum khua maithei.
 
Hei hi khawvel nih phung, khawvel inher mekin hringfate tuk tina a her chhuahpui dan a ni a. Mi thenkhat tan phei chuan 'khawvel hian beisei tur tha' a pek mai loh avangin, 'nun hi a fair mawlh lo' a tih theih thin a ni.
 
Amaherawhchu, khawvel tana news siamtu nih chu sawi loh, tu khaw-kha mahina an bengkhawn loh lai che khan, chung lam - van khawpui tana news thlentu leh siamtu erawh i ni thei a. 
 
Chunglam ngaihah khian i hlu a, i lar a, ngaihven i ni a, i tel lova van khawpui khi mi thianghlim awm khawmten an luah mai loh nan - a neih hlu ber pe hial che khawpin Lalpa'n a ngaihven che a. Isua Thisena tlan i ni. 
 
A nihna takah chuan nang tluka news siam theitu 'mi bik' hi chung lam khian a nei lo hial maithei (?)
Chutiang taka mi danglam i nih avang chuan, Lalpa & a mi thianghlim 'van khawpui tan' khian news duhawm thlentu lo ni chhunzawm zel ang che.

SOCIAL MEDIA HMAN KAWNGA RINGTUTE NUN KAIHRUAITU TUR

 Note: He thuziak hi BEIRUAL THUZIR, 2026 atana min ziah tir a ni a. Mahse, Netiquette lam hi ziak uar zawk tura min beisei avang leh ennawn...